Gertjan's Looblog April 2023 navigation back navigation home navigation archief navigation forward

30 april: Matsloot en Leens

's Ochtends vanuit de badkamer hoor en zie ik de gierzwaluwen nu ook in Aduard. Daarna eerst naar Matsloot. Veel te zien. Sprinkhaanzangers en tuinfluiters zijn nieuw voor de Nederlandse jaarlijst. Visdieven geven een mooie show weg.

Daarna samen naar Leens, want P. wil ook dit jaar een deel lopen van het Pronkjewailpad. We lopen van Leens naar Wehe en dan verder naar de Leenstertillen. Daar verlaten we de route en lopen terug naar Leens. Begin van de route is matig, maar als we Wehe uit zijn is het een stuk aardiger. De zon schijnt flink, dat helpt ook. Hoogtepunt is een vlucht regenwulpen, zo'n 25 stuks. Nauwelijks tijd om er een foto van te maken.

route Matsloot; route Leens; foto's; natuur

visdief

29 april: Onlanderij

Weer thuis. 's Avonds even naar de Onlanderij. De gierzwaluwen zijn terug. Later zie ik een reuzenstern, en twee paapjes. En steeds bruine kiekendieven.

route; foto's; natuur

bruine kiekendief

paapje

28 april: Kelmis en Narcissenroute

's Ochtends weer regen. Tijd voor ons tweede regenprogramma: het museumpje in Kelmis van de voormalige zinkfabriek "Vieille Montagne", en meer in het bijzonder van het gebied "Neutraal Moresnet". Dit gebiedje waar zich dus een zinkmijn bevond, en vijftig huizen (400 inwoners), bleef na de nederlaag van Napoleon een twistpunt tussen de Nederlanders en de Pruisen. Als tijdelijke oplossing werd het gebied noch aan Nederland, en noch aan de Pruisen toebedeeld. Uiteindelijk zou het mini-landje zo'n honderd jaar min of meer onafhankelijk blijven. De wetten van Napoleon bleven daar gelden tot aan het begin van de eerste wereldoorlog. Een aantal notabelen van het landje beijverden zich ooit om Esperanto tot officiële taal van het land te maken. Prachtig verhaal, lees het boek van Philip Dröge.

Het musuempje is gevestigd in een mooi gebouw: het oude directiegebouw van de mijn met fraaie Jugendstil elementen nog aanwezig. De entree is in het voormalige stationnetje. Het miezert buiten nog een klein beetje, maar als we het museum bekeken hebben willen we toch een rondje lopen, want de voormalige zinkmijn heeft hier ook voor heel bijzondere flora gezorgd, met als beroemdste vertegenwoordiger het zinkviooltje. Door deze zinkmijn (en nog een paar andere in de omgeving) is de bodem eigenlijk verontreinigd met zware metalen, maar dit heeft een leuk effect op de flora. Alleen specialisten zoals het zinkviooltje (en de zinkboerenkers en het zinklepelblad) overleven hier.

Als we de doorgaande weg oversteken komen we gelijk in de bloemen terecht. Er bloeien al zinkviooltjes. Daarna volgen we een min of meer aangegeven route langs een zijbeek van de Geul. Hier komen we in een ongelooflijke bloemenzee terecht. Fantastisch. En binnen de kortste keren wordt het droog en gaat de zon schijnen. Een wonder. Er bloeien hier enorme aantallen gele anemonen, daslook, wilde judaspenning, slanke sleutelbloem en nog veel meer. Ook echte bijzonderheden zoals bleke schubwortel en natuurlijk ook steeds zinkboerenkers. Verderop spot ik ook zinklepelblad en mannetjesorchis. Fantastische route!

Na afloop rijden we weer terug naar Monschau en kiezen nog voor een korte wandeling bij Höfen, langs de Perlenbach. Dit dalletje is beroemd om de enorme aantallen wilde narcissen die hier in het voorjaar bloeien. Speciale bordjes wijzen hierop, en blijkbaar wordt er een druk weekend verwacht want op allerlei manieren wordt het parkeren van auto's geregeld. Maar aan het eind van een vrijdagmiddag is het rustig, en kunnen we gewoon bij ons gewenste startpunt beginnen. Na een kwartiertje komen we dan bij het eerste veld met narcissen. We hebben hier de hele week al veel narcissen gezien, maar een weiland vol is toch iets nieuws. Prachtig.

gaai

zinkviooltje

bleke schubwortel

gele anemoon muskuskruid

zinkboerenkers

zinklepelblad

zinkviooltje

wilde narcis

wilde narcis

route Kelmis; route Narcissenroute; foto's; natuur (D); natuur (B)

27 april: Bévercé

's Ochtends vroeg zitten er twee glanskoppen in de struik slechts enkele meters van ons raam. Die kan ik even mooi op de foto zetten. Dag geslaagd.

Route 14 uit ons Rother-boekje. Lekker weer. Aardige route, met op de heenweg een flink stuk langs een mooie beek. Het water van de beek is roestbruin, veroorzaakt door het hoogveen waar de beek haar oorsprong vindt (volgens de wandelgids heeft het water de kleur van Guinness). De flora is saai. Steeds opnieuw blauwe bosbes, grote veldbies en dubbelloof.

Bij een onduidelijkheid in de route lopen we even terug naar beneden naar een bruggetje over de beek. Daar eten we een banaantje en ondertussen krijg ik een taigaboomkruiper in het vizier. Nieuwe soort (als het klopt, het verschil met een gewone boomkruiper is nogal subtiel)!

De beek brengt ons boven in het hoogveen. Aardig stukje over vlonder. Ook hier ziet het geel van de verdorde pijpenstrootjes. Dan komen we in een modderige bende terecht, deels veroorzaakt door bosbouwers. Die zijn blijkbaar ook druk met een nieuwe brug over een beek waardoor we over een soortement wiebelige noodbrug moeten.

Dan even langs de doorgaande weg vanwege onduidelijkheden in de route, en langs een mooi weitje waar we drie reeën goed kunnen bestuderen. Er bloeien in het weitje ook weer veel narcissen. Die zie je hier overal en het schijnt dat dit toch wilde exemplaren betreft . De terugweg loopt deels over de weg door een dorpje waar een leuk tentje zit voor koffie met koek ("chez Remy"). Daarna nog een stuk bos en dan langs een enorme groeve en een camping totdat we weer terug in Bévercé zijn.

route; foto's; natuur (D); natuur (B)

glanskop

taigaboomkruiper Les trôs Marets: beek met roestbruin water

26 april: Monschau, Junkerath, Monschau

's Ochtends rijd ik even naar hetzelfde parkeerterrein als gisteren en loop vandaar even langs de Roer het dorp in, in de hoop op waterspreeuwen en grote gele kwikstaarten. De zon schijnt en een waterspreeuw laat zich even heel mooi zien. Verderop ook een mooie zwartkop. De grote gele kwikstaart zie ik ook wel, maar van grote afstand. De zon schijnt heerlijk, voor de verandering, maar ik moest het ijs vanochtend wel eerst van de voorruit krabben.

Samen lopen we een route die we op Internet vonden, een stukje zuidelijker van hier, bij het plaatsje Junkerath. Het blijkt een prachtige afwisselende route. Er is ook veel meer te genieten van de flora. Enorme aantallen gulden sleutelbloemen, hier en daar staan er velden vol mee. Ook steeds weer bloeiende bosviooltjes. Maar er waren veel meer leuke vondsten: veel muskuskruid, aardbeiganzerik, alpenbes, herfsttijloos, kruisbladwalstro, witte rapunzel. En ook echte bijzonderheden, voor mij althans: doorgroeide boerenkers, en bolletjeskers.

's Avonds nog even op en neer naar het dorp voor ons avondeten.

route Monschau ochtend; route Junkerath; route Monschau avond; foto's; natuur (D)

waterspreeuw

zwartkop

paarbladig goudveil gulden sleutelbloem

Glaadtbach

25 april: Hoge Venen, Oberes Rurtal, Hoge Venen

Meeste regen is geweest, maar het is nog wel erg koud. Als ik na het ontbijt even naar de Hoge Venen rijd, is het twee graden. Daarboven valt ook nog een beetje motsneeuw. Daarna lopen we samen route 4 uit het Rother-boekje. Die route begint hier vlakbij en volgt dan het dal van de Roer totdat het net in België "Kreuz im Venn" aandoet. En dan via de andere kant van de Roer weer terug.

Het eerste stuk is erg mooi, vlak langs de Roer, maar wel lastig vanwege de modder en nattigheid. Als we de Roer uiteindelijk achter ons laten lopen we België binnen via een saai stuk bos. Dat leidt naar "Kreuz im Venn". Opvallende rotsformatie met een enorm kruis erop. Daaronder is een soort Mariagrot met brandende kaarsjes etc.

De terugweg gaat via Kuchelscheid. IJdele hoop op koffie bij het voormalige station waar je in het hoogseizoen een soort fietskarretje kan huren waarmee je dan op de rails naar het volgende station kunt fietsen. We leren hier ook dat de voormalige spoorlijn Vennbahn die ooit van Aken naar Luxemburg liep, zo ongeveer op de grens, hier en daar door Duitsland loopt. Maar de spoorlijn zelf was (en is) een Belgische enclave waardoor er stukjes Duitsland als exclave in België liggen - en dat gaf voor "Schengen" aanleiding tot allerlei problemen. Gek idee dat nu ook het fietspad hier en daar een Belgische enclave is...

Aan het eind van de middag rijd ik opnieuw even naar de Hoge Venen, maar ook nu is er weinig te zien.

route Hoge Venen; route Oberes Rurtal; route Hoge Venen; foto's; natuur (B) natuur (D)

24 april: Vogelsang, Monschau

Regendag. Het regent constant tot na het middaguur. We rijden naar Vogelsang. Dit is een enorm complex dat door de nazi's werd gebouwd als trainingcentrum voor het kader van de partij. Het complex is nu een monument met tentoonstellingen waar de geschiedenis (met veel aandacht voor de juiste toon) wordt gedocumenteerd. Het complex zelf is indrukwekkend maar door de regen zien we daar niet zoveel van, totdat rond half één het een beetje droog wordt en we ook buiten even kunnen rondlopen.

Aan het eind van de middag is het even echt droog en we lopen weer het stadje in om nog even rond te kijken en voor het avondeten. In de Roer zie ik eindelijk een waterspreeuw. Ook weer een grote gele kwikstaart. En vanaf (verwarmd! dat kan natuurlijk eigenlijk niet) terras zie ik ook steeds zwarte roodstaarten.

route Vogelsang; route Monschau; foto's; natuur (D)

Vogelsang

waterspreeuw waterspreeuw

23 april: Monschau, Hoge Venen, Monschau

Voordat we na het ontbijt op pad gaan loop ik even een stukje langs het fietspad op de voormalige spoorbaan. In de boom tegenover ons appartement zit een eekhoorn. Ook vliegen er kramsvogels rond. Iets verderop zit een paartje goudvinken. In een bosje is een vuurgoudhaan luid en duidelijk aan het zingen. Ik krijg hem ook even mooi in beeld.

Daarna samen naar de Hoge Venen om route 3 uit het Rotherboekje te lopen. Die route begint bij de "Grensweg"-parkeerplaats, en dat is maar 3 kilometer van ons appartment (en al net in België). Flinke wandeling door dit hoogveengebied dat als een soort hoogvlakte op royaal 600 meter hoogte ligt. Grote stukken van de wandeling gaan over (hier en daar kapotte) vlonders zodat je dwars door het veen loopt. Veel meer pijpenstrootje dan struikhei helaas, ook hier veel te veel stikstof.

De eerste rode wouw laat zich al snel zien, maar verder is het met flora en fauna toch erg rustig. De natuur lijkt hier ook minder ver dan zo'n 300 kilometer noordelijker (maar wel 600 meter lager). Je hoort hier vooral de roodborst, tjiftjaf, fitis. Verderop ook een raaf.

Aan het eind van de middag is het regenachtig, en daarom gaan we per auto naar het centrum voor het avondeten.

route Monschau Vennbahn; route Hoge Venen; route Monschau Altstadt; foto's; natuur (B) natuur (D)

goudvink vuurgoudhaan

Brackvenn, Hoge Venen

Brackvenn, Hoge Venen

22 april: Monschau

Korte vakantie. Ik wilde eigenlijk naar de Hoge Venen (Ardennen) maar in de Belgische omgeving was niet veel te vinden. Dus zitten we nu net aan de Duitse kant van de grens in het schilderachtige stadje Monschau, aan de Roer. Aan het eind van de middag lopen we even het stadje in. Dat is vanaf ons appartement alleen maar naar beneden, want dat appartement bevindt zich boven het dal (vlakbij het voormalige station aan de "Vennbahn").

Het stadje is mooi en toeristisch en vandaag (zaterdag) is het best druk. In de Roer zie ik al gauw de verwachte grote gele kwikstaarten. Ook zijn er zwarte roodstaarten. Na het avondeten wacht dan de steile klim omhoog terug naar het appartement.

route; foto's; natuur (D)

Monschau

Monschau

21 april: Breebaartpolder, Nieuwe Statenzijl, en Ezumakeeg (auto)

Dagje vrij. De weersverwachting was aardig, maar 's ochtends vroeg is het nog erg koud en het waait wat te hard. Bij de Breebaartpolder loop ik eerst naar de vogelhut maar er is weinig te zien, en je kijkt daar 's ochtends ook tegen het licht in. Dan even in de richting van het zeehondenscherm dat inmiddels weer op de dijk is geplaatst. Steeds kneutjes en blauwborsten.

Daarna nog even naar Nieuwe Statenzijl. De man van het koffietentje feliciteert me want ik ben zijn eerste klant (het is bijna tien uur). De Kiekkaste ziet er schitterend uit. Als ik daar over het vlonderpad naartoe ben gelopen zie ik vooral veel wintertalingen. Dan valt mijn ook op een stipje aan de Duitse kant van de grens: een zeearend. Als ik terug bij de dijk ben loop ik de grens over en volg de dijk aan de Duitse kant. De zeearend blijft steeds op hetzelfde plekje zitten, erg ver weg. Verderop in de kwelder steeds wulpen en soms ook regenwulpen. Als ik uiteindelijk terugloop komt de zeearend laagvliegend boven de kwelder mijn kant op.

Omdat de zon zo lekker blijft schijnen rijd ik 's avonds nog even naar de Ezumakeeg. De eerste steltkluten (drie stuks) van het seizoen. En die hebben er zin in zo te zien.

route Breebaartpolder; route Nieuwe Statenzijl; foto's; natuur (NL) natuur (D)

kneu

De Kiekkaste bij Nieuwe Statenzijl

steltkluut

19 april: Matsloot

route; natuur

17 april: Ezumakeeg

route; foto's; natuur

bruine kiekendief

16 april: Onlanderij en Bakkeveen

's Ochtends naar de Onlanderij. Vandaag gaat het hier helemaal los: een enorme kakefonie van grauwe ganzen en kokmeeuwen, en daartussendoor de rietvogels. Bij elk bosje of struikje is wel wat te zien of horen. Ik zie tientallen blauwborsten en rietzangers. Meerdere geoorde futen. Als ik bijna terug ben ook de eerste visdief van het seizoen.

's Middags samen naar Bakkeveen voor een aardig rondje door en langs het heidegebied. Hier zijn de boompiepers terug. Op tijd naar huis, want aan het eind van de middag naar de film met R. (uitgesteld verjaardagskado), en wel naar "Everything Everywhere All at Once". Zeer onderhoudende en zeer originele film! Jamie Lee Curtis is vrij geweldig als belastingambtenaar!

route Onlanderij; route Bakkeveen; foto's; natuur

blauwborst

blauwborst

15 april: Easterskar, Bocht fan Molkwar (auto), Polder Geele Strand (auto)

De bewolking komt deze keer uit het oosten dus ik kies voor Friesland: Easterskar. Mooi rondje door dit moerasgebiedje. Het is duidelijk voorjaar met overal zingende vogels in het riet, vooral blauwborsten, snorren, rietgorzen, en rietzangers. Vlak voor de vogelhut hoor ik ook duidelijk een Cetti's zanger. Deze zuidelijke soort is aan een enorme opmars bezig en wordt nu ook in het noorden veel gehoord. Deze plek was één van de eerste noordelijke plekken waar hij zich blijkbaar thuis voelt. Aan de andere kant van het pad, boven de plas, zijn de oeverzwaluwen terug met tientallen exemplaren.

Vanuit de vogelhut zijn een paar vogelaars druk met het fotograferen van een stel meeuwen die helemaal aan de andere kant van de plas nauwelijks te zien zijn. Er zitten ook dwergmeeuwen tussen, leuke soort! De route gaat verder en dan kom ik aan de zuidoostelijke kant van het gebied terecht waar nu voor de derde keer de wandelpaden weer anders zijn dan verwacht. Blijkbaar is er een stuk natuurgebied bijgekomen en je kunt over de kade helemaal over de buitenrand van het gebied lopen. In de omringende weilanden hoor ik eerst wulpen, en later vliegt er ook een alarmerende regenwulp voorbij.

Als ik dit nieuwe deel van de route net achter me heb gelaten vliegt er een reiger over. Is dat een purperreiger? Ik kan het net niet goed zien. De vogel valt in in het riet, in het gebied waar ik net nog was. Ik loop weer een stuk terug en dan kan ik de reiger opnieuw bekijken: purperreiger!

Na de wandeling rijd ik eerst nog even naar de Bocht fan Molkwar: mooie vogelhut aan de rand van het IJsselmeer. Het waait hier nogal en er is eigenlijk niets te zien. Dan nog even naar polder Geele Strand, net buiten Workum. Hier loopt een smalle klinkerweg een kilometer of vier de polder in tot aan de rand van het IJsselmeer. Dit loopt dus dood, ook voor wandelaars of fietsers, en het is dus erg rustig met mensen. Maar voor weidevogels is het hier nu een weergaloze plek. Er moeten duizenden kemphanen en brandganzen zitten, en honderden grutto's, tureluurs, goudplevieren. Vanuit de auto krijg ik ze op slechts enkele meters afstand in beeld. Dit is een soort safaritocht voor weidevogels!

route Easterskar; foto's; natuur

grutto

kemphaan

kemphaan kemphaan

tureluur tureluur

14 april: Matsloot

Nog eens een mini-wandeling bij Matsloot. Opnieuw mooi licht tussen een paar buitjes door. Maar weinig vogels.

route; foto's; natuur

Matsloot

12 april: Matsloot

Mini-wandeling bij Matsloot. Bruine kieken natuurlijk weer actief. Wegvliegende roerdomp, heel ver weg. Ook een blauwe kiek. Lepelaars. Donkere wolken in het oosten maar de zon schijnt prachtig vanuit het westen. Het ziet er betoverend uit.

route; foto's; natuur

bruine kiekendief bruine kiekendief

Matsloot

10 april: Roderwolderdijk en Sellingen

's Ochtends weer even naar de Onlanden. De bruine kiekendieven zijn heel druk bezig. Ze vliegen soms hoog over en je hoort ze roepen. Ook hoor je steeds de snorren in het riet. Natuurlijk ook baardmannetjes en blauwborsten. Hier en daar ook al rietzangers.

Aan het eind van de ochtend samen naar Sellingen. Boven de A7 bij Hoogezand vliegt een rode wouw! Vanaf Sellingen lopen we een inmiddels bekend rondje langs de Beetse en door de rietzuivering. Terug via het zwembad waar we onszelf op het terras tracteren op koffie/thee met taart (want we zijn 42 jaar samen).

route Roderwolerdijk; route Sellingen; foto's; natuur

snor bruine kiekendief

9 april: Matsloot en Coendersborg

Pasen. Na het ontbijt even kort naar Matsloot - weinig te zien. Daarna kort rondje, samen, door landgoed de Coendersborg bij Nuis. Bloeiend schedegeelster op de bekende plek, en verder heel veel bloeiende witte klaverzuring. De zon komt er steeds beter door. Op tijd naar huis want kleindochter N. komt zo eieren zoeken in de tuin. Ze snapt het al heel goed!

route Matsloot; route Coendersborg; foto's; natuur

witte klaverzuring Coendersborg, Nuis

8 april: Fochtelooerveen en Dwingelderveld

Ik ben al tegen half acht in het Fochtelooerveen, maar het is nog vrij donker en nevelig. De beloofde opklaringen volgen pas uren later en zijn ook weer snel verdwenen. In eerste instantie is er daarom hier niet veel te zien. Mijn plan is om na een rondje hier nog een rondje door het Dwingelderveld te lopen in de hoop op beflijsters. Maar als ik hier rond ben en nog even het gebied achter de parkeerplaats inloop zit daar al een beflijster in de boom!

Toch volgens plan naar het Dwingelderveld. Ook bij dit rondje is het leukst voor het laatst bewaard. Bij een vennetje dicht bij de Holtveenslenk zitten veel vogeltjes op de grond: vinken, boomleeuweriken en ook twee kepen. In het vennetje zelf zwemt de lokale zeldzaamheid rond: de witoogeend die blijkbaar al jaren in het Dwingelderveld rondhangt.

route Fochtelooerveen; route Dwingelderveld; foto's; natuur

ochtendnevel boven Fochtelooerveen

Fochtelooerveen

witoogeend

7 april: Jaap Deensgat en Onnen

Goede vrijdag, dus vrije dag. 's Ochtends is het nog erg donkergrijs maar nog net droog. Later op de dag wordt het een stuk aangenamer. Bij het Jaap Deensgat vliegen tientallen watersnippen op als ik het wandelpad naar de vogelhut inloop. Veel blauwborsten en bij de hut zit nog een waterpieper. Grauwe ganzen met kuikens. Verderop vliegt een rode wouw over!

Op de terugweg vallen twee speciale tjiftjaffen op. De eerste heeft een heel eigen roep, een variatie op de gewone (saaie) tjiftjaf tweetoon. Het vogeltje herhaalt de variatie eindeloos. Verderop krijg ik nog een tjiftjaf in beeld. Dit betreft mogelijk een siberische tjiftjaf...

Terug bij de hut komt in de verte de zeearend aangevlogen. Hij gaat al gauw zitten en blijft dus ver weg. Even later vliegt een havik voorbij. Dan is het tijd om terug te gaan want het gras moet nog gemaaid en er moeten boodschappen gedaan worden: zondag komen de (klein)kinderen paaseieren verstoppen/zoeken.

route Jaap Deensgat; route Onnen; foto's; natuur

blauwborst

5 april: Onlanderij

Eindelijk is de zomertijd weer van kracht, dus er is nu ook 's avonds tijd om nog even naar buiten te gaan. Bij de Onlanderij is niet zoveel te doen. Afgelopen maandag was ik 's avonds nog even naar Matsloot geweest om te proberen een betere foto van de visarend te maken. De visarend liet zich niet zien, maar er vloog wel zo maar een kraanvogel over!

route Onlanderij; foto's; natuur

2 april: Onlanderij en Kniphorstbos

Vandaag schijnt inderdaad de zon, maar 's ochtends lijkt het meer winter dan voorjaar door een gemene koude oostenwind. Bij de Onlanderij is er daarom niet veel aan. 's Middags lopen we samen meer beschut in het bos- en heigebied bij Annen, en dat bevalt veel beter. Langs de "strubben", de gekgevormde bomen van het Kniphorstbos. Hier wordt het voorjaar verder aangekondigd door meerdere citroenvlinders. En ook een grote vos: een dagvlinder die lijkt op de zeer algemene kleine vos, maar die ik nog nooit eerder had gezien. Nieuwe soort dus!

route Onlanderij; route Strubben/Kniphorstbos; foto's; natuur

Strubben Kniphorstbos

Strubben Kniphorstbos

grote vos grote vos

1 april: Dwingelderveld en Diependal

En nog een bijna geheel verregende zaterdag. Maar vanaf morgen gaat de zon schijnen. Op het Dwingelderveld blijft het fototoestel bijna steeds in de tas. Als het even droog wordt en ik het toestel te voorschijn haal komt er gelijk een zwarte roodstaart even mooi poseren. Eén van de nieuwe soorten van het voorjaar, net als kneu, grote lijster, fitis, boerenzwaluw, zwarte mees en kleine plevier. Het wordt dus toch echt voorjaar.

Na afloop rijd ik nog even naar Diependal: mooie vogelkijkhut met toegang via onderaardse tunnel bij het dorpje Oranje. Ik hoop om - overdekt - nog een paar mooie foto's te kunnen maken van bijvoorbeeld witoogeend en roodhalsfuut die hier te zien zouden moeten zijn. Dat lukt niet, maar ik zie wel van mooi dichtbij een groepje zomertalingen (ook al nieuw dit voorjaar), en een wilde zwaan (al een paar jaar overzomeren er hier een paar wilde zwanen).

route Dwingelderveld; route Diependal; foto's; natuur

zwarte roodstaart

zomertaling

terug naar maart 2023

navigation backward Reacties: G.J.M.van.Noord@rug.nl navigation archief Andere afleveringen navigation forward


Copyright: de teksten van de looblog zijn "public domain". De foto's zijn beschikbaar onder de Creative Commons "Attribution, No derivatives" licentie.